3.1 Czym jest Blu-Ray?
3.2 Kiedy Blu-Ray zostanie oficjalnie przedstawiony?
3.3 Kto stoi za BD?
3.4 Czy w technologii BD występują różne formaty zapisu/odczytu, tak jak DVD/DVD-R/W?
3.5 Jaka będzie pojemność tego typu dysków?
3.6 Jaka ma być rozdzielczość filmów zapisanych w tym standardzie?
3.7 Jaki typ kompresji video zostanie zastosowany?
3.8 Co z audio?
3.9 Co możecie mi powiedzieć o zapisywalnych płytach w formacie Blu-Ray?
3.10 Jakie wyposażenie będzie mi potrzebne by odtwarzać filmy BD?
3.11 A co z filmami na DVD? Czy trafią tam gdzie kolekcja VHS, czyli do kosza?
3.12 Czy odtwarzacze BD będą obsługiwały inne nowe formaty ?
3.13 Jak wygląda kwestia zabezpieczenia przed kopiowaniem? Czy będzie równie słabe co CSS stosowany przy płytach DVD?
2.14 Po co nam AACS, jeżeli raczej nie będzie działał?
2.15 Playstation 3
2.15.1 Po co wspominać o PS3 w tym FAQ? Czyżby kopiuj/wklej nie tego tekstu co trzeba?
2.15.2 Czy PS3 będzie w stanie odtwarzać filmy zapisane na BD?
2.15.3 Czemu obsługa PS3 jest na tyle istotna by otrzymać swój własny dział w tym FAQ?
2.15.4 A co z Xbox 360?
2.16 Specyfikacja techniczna
3.1 Czym jest Blu-Ray?
Format ten jest jednym z dwóch najważniejszych sukcesorów DVD. Jego nazwa pochodzi od niebiesko-fioletowego lasera używanego do odczytu i zapisu danych. W skrócie format ten nazywany jest BD.
3.2 Kiedy Blu-Ray zostanie oficjalnie przedstawiony?
Oficjalna data to "najszybciej jak się da". Premiera HD DVD jest odsuwana w czasie, obecnie aż do początku 2006 roku. W związku z tym BD musi być pierwsze. Nie jest to tak naprawdę najistotniejszy czynnik, gdyż zanim zwykłe DVD stało się standardem poszukiwanym przez wszystkich klientów musiał upłynąć ponad rok, więc różnica w dostępności na rynku rzędu kilku miesięcy nie jest aż tak istotna.
3.3 Kto stoi za BD?
Następujące firmy wspierają ten format:
- Apple Computer, Inc.
- Dell Inc.
- Hewlett Packard Company
- Hitachi, Ltd.
- LG Electronics Inc.
- Matsushita Electric Industrial Co., Ltd.
- Mitsubishi Electric Corporation
- Pioneer Corporation
- Royal Philips Electronics
- Samsung Electronics Co., Ltd.
- Sharp Corporation
- Sony Corporation
- TDK Corporation
- Thomson Multimedia
- Twentieth Century Fox
- Walt Disney Pictures
Głównymi promotorami są Sony, Matsushita (Panasonic) i Philips. Ze strony wytwórni największy wkład mają Sony (Columbia/Tri-Star i od niedawna właściciel MGM), Fox i Disney.
3.4 Czy w technologii BD występują różne formaty zapisu/odczytu, tak jak DVD/DVD-R/W?
Blu-ray na początku pojawi się w trzech odmianach. BD-ROM, tylko do odczytu, podobnie jak DVD-ROM. BD-R, czyli nośnik jednokrotnego zapisu oraz BD-RE, będący nośnikiem wielokrotnego zapisu. Dlaczego nie BD-RW? Tego nie wie nikt
3.5 Jaka będzie pojemność tego typu dysków?
Podobnie do DVD, dostępne będą wersje o jednej warstwie i kilku warstwach (w przypadku DVD max. 2), aż do trzech warstw.
Pojedyncza warstwa jest w stanie pomieścić do 25GB danych, czyli ponad pięć razy więcej niż zwykły nośnik DVD. Każda kolejna warstwa to dodatkowe 25GB.
Powodem tak dużego wzrostu pojemności jest wymagania jakie stawia transmisja strumienia video i audio przy tak wysokich rozdzielczościach. Biorąc jednak pod uwagę olbrzymią pojemność i poprawione algorytmy kompresji mamy dużą szansę w końcu zapomnieć o płytach dwustronnych czy filmach wielopłytowych.
3.6 Jaka ma być rozdzielczość filmów zapisanych w tym standardzie?
Format BD jest zgodny ze standardami HD, co oznacza że obsługuje wyświetlanie w obecnym standardzie HDTV. Oznacza to również, że obecnie umożliwia wyświetlanie w trybie 1080i/p (1920x1080 pikseli) w trybie przeplotu (interlaced, stąd "i") lub progressive (stąd "p"). Przy czym lepszą jakość oferuje wersja 1080p. Występuje również wersja 720p (1280x720 pikseli w trybie progressive), w której pracuje obecnie większość wyższej klasy zestawów kina domowego.
3.7 Jaki typ kompresji video zostanie zastosowany?
BD obsługuje kompresję MPEG-2 taką jak przy zwykłych płytach DVD, MPEG-4 AVC oraz format VC-1, co ciekawe jest to ten sam zestaw co przy formacie HD DVD. W takim razie na co nam dwa identyczne formaty?
3.8 Co z audio?
Jest to nadal temat otwarty, gdyż nie wybrano jeszcze żadnego rozwiązania. Najbliższym możliwym rozwiązaniem będzie wykorzystanie zestawu podobnego do tego zastosowanego w HD DVD (zobacz sekcję
4.8), czyli obsługa dźwięku 7.1 lub lepszego wraz z HD Audio, podobnym parametrami do DVD-Audio. Krążą pogłoski o możliwym wprowadzeniu kompresji bezstratnej, czyli materiał wynikowy będzie taki sam jak wyjściowy.
3.9 Co możecie mi powiedzieć o zapisywalnych płytach w formacie Blu-Ray?
Specyfikacja BD zapewnia funkcje nagrywania dla większości sprzętu. Początkowo jedyną dostępną prędkością zapisu będzie x1 (dla specyfikacji BD 1.0) przy 36Mbps, co odpowiada prędkości zapisu DVD x28. Spodziewać się jednak należy, że w momencie premiery handlowej urządzenia będą obsługiwały zapis z prędkością x2.
W Japonii dostępne są już prototypowe stacjonarne nagrywarki BD:
3.10 Jakie wyposażenie będzie mi potrzebne by odtwarzać filmy BD?
Po pierwsze telewizor nie tylko z logiem "HD Reday" ale również potrafiący wyświetlić pełne 1080 linii obrazu (to tylko pozory że każdy taki TV to potrafi), najlepiej w trybie progressive scan. Telewizor powinien również mieć możliwość podłączenia poprzez HDMI lub DVI a co najważniejsze – obsługiwać HDCP (High Definition Copy Protection). Jeżeli nie będzie obsługiwał HDCP, wtedy będziemy ograniczeni tylko do odtwarzania filmów SD (Standard Definition).
Obsługa HDMI/HDCP jest punktem spornym. Wiele osób śledzących opracowywanie standardu BD ma już w tej chwili sprzęt HD, który jednak nie jest wyposażony w wejścia cyfrowe, przez co ograniczona jest jego przydatność.
Wiele z obecnie dostępnych urządzeń HD Ready nadal nie ma stosownych procedur zaimplementowanych. Dopiero z końcem br. sytuacja ta ma ulec zmianie i większość dostępnych rozwiązań będzie już wyposażona w obsługę HDMI/HDCP.
Osoby które już teraz mają sprzęt nie spełniający tych wymagań nie powinny się załamywać, nie trzeba od razu kupować nowego. Obraz w wysokiej rozdzielczości zostanie przekonwertowany na SD, czyli o obniżonej jakości, mimo to jakość nie ulegnie znacznemu pogorszeniu.
3.11 A co z filmami na DVD? Czy trafią tam gdzie kolekcja VHS, czyli do kosza?
Do tej pory oficjalnie nie podano informacji o wstecznej kompatybilności odtwarzaczy, jednak jest wysoce nieprawdopodobne by producenci odrzucili cały dorobek DVD.
3.12 Czy odtwarzacze BD będą obsługiwały inne nowe formaty ?
Tak i nie. Nie, dlatego że oficjalna specyfikacja nawet nie wspomina o rywalizujących formatach, chyba że w negatywnym kontekście. Tak, dlatego że im większa będzie liczba obsługiwanych przez dane urządzenie formatów tym więcej znajdzie ono odbiorców.
3.13 Jak wygląda kwestia zabezpieczenia przed kopiowaniem? Czy będzie równie słabe co CSS stosowany przy płytach DVD?
Jedną z głównych lekcji jakie wyciągnęły z formatu DVD wytwórnie filmowe dotyczyła zabezpieczenia zawartości. Tym razem postanowiono nie popełniać tych samych błędów, nowe formaty mają oferować znacznie wyższy poziom bezpieczeństwa dla przechowywanego materiału. Wielu jednak już teraz wytyka kolejne luki lub słabości zastosowanych rozwiązań.
Tak BD jak i HD DVD będą korzystały z AACS (
Advanced Access Content System). System oparty jest na używanym przy DVD systemie CSS, jednak zmienił się sposób dystrybucji kluczy. Wykorzystany zostanie również system szyfrowania AES.
Klucze, tak jak zawsze służą do otwierania “czegoś”, tak jest i w tym wypadku. Wszystkie odtwarzacze BD/HD DVD będą fabrycznie wyposażone we własny zestaw kluczy służących do dekodowania materiału na płytach BD/HD DVD. Wytwórnie będą miały możliwość wywoływania konkretnych kluczy, lub ich blokowania przy odtwarzaniu materiału (np. klucze które zostały podane do publicznej wiadomości po tym jak zostały złamane). Jak widać pomysł zapowiada się dobrze. Jednak CSS opiera się na tych samych zasadach, jednak w przypadku CSS znacznie trudniej jest blokować konkretne klucze. Od czasu gdy klucz zostanie zablokowany, żaden nowy film nie będzie go wykorzystywał a odtwarzacze korzystające z zablokowanego klucza nie będą mogły odtwarzać nowych filmów. Powodem takiego rozwiązania nie jest chęć do zablokowania odtwarzaczy, ale zapobieganie przed użyciem oprogramowania do zgrywania materiału, które wykorzystywało by publicznie dostępne klucze do tworzenia kopii. Możliwa jest jednak sytuacja gdy odtwarzacz zostanie całkowicie zablokowany, dlatego że wszystkie jego klucze znajdą się na czarnej liście. Gdy tak się stanie, niemożliwe będzie odtwarzanie nowych filmów.
Punktem spornym technologii jest to, czy będzie wymagane stałe łącze z Internetem. Było by ono wykorzystywane do aktualizacji kluczy jak i sprawdzania autoryzacji odtwarzania (np. w systemie pay-per-view). Jednak wydaje się mało prawdopodobne by taki wymóg stawiany był wszystkim stacjonarnym odtwarzaczom, gdyż oznaczało by to odrzucenie bardzo dużej części potencjalnych klientów. Najprawdopodobniej wymóg stałego łącza będzie wprowadzony do programowych odtwarzaczy, gdzie tego typu zabezpieczenia będą naprawdę potrzebne.
Połączenie z internetem może być przydatne przy odzyskiwaniu kluczy, lub aktualizacji oprogramowania, jednak otwiera to bardzo wiele potencjalnych luk w systemach bezpieczeństwa. Trzeba jednak zwrócić uwagę na to, że zabezpieczenie takie może pracować bez żadnego łącza z siecią, tak jak ma to miejsce w omówionym w dalszej części FAQ systemem SPDC.
Rozwiązanie to będzie działało tak długo jak hakerzy nie będą podawać nowych kluczy do wiadomości publicznej i pisać różnego rodzaju generatorów kluczy. Nawet w przypadku masowego ujawnienia nowych kluczy, np. pochodzących od jednego z producentów sprzętu, masowa blokada kluczy nie jest prawdopodobna. Powód jest prosty, zbyt wielu zwykłych użytkowników by na tym ucierpiało.
Niestety stowarzyszenie BRDA (Blu-Ray Disc Association) stwierdziło, że sam system AACS to zbyt słabe zabezpieczenie i postanowiło jako uzupełnienie skorzystać z systemu SPDC (Self-Protecting Digital Content), które można nazwać BD+ lub „ROM Mark”. System ten polega na znakowaniu materiału niewykrywalnym kodem i identyfikatorem już w czasie produkcji, co ma w jakiś sposób zabezpieczać materiał przed masowym powielaniem. System ten jest jednak dość mocno krytykowany, gdyż każdy tytuł zabezpieczony w ten sposób będzie wyposażony w coś co można nazwać „logiką bezpieczeństwa”. Polega to na tym, że każdy dysk będzie znakowany tym kodem, odtwarzacz na tej podstawie będzie zezwalał na konkretne operacje jak i zabraniał innych. W przypadku wykrycia kopii możliwe będzie zawieszanie odtwarzacza, restartowanie go i inne nieprzyjemne w skutkach działania.
Więcej informacji o SPDC znaleźć można pod tym adresem:
http://www.cryptography.com/technology/spdc/
3.14 Po co nam AACS, jeżeli raczej nie będzie działał?
Z tego samego powodu co (nie działający) CSS i (nie działająca) blokada regionu.
Licencjonowanie jest dojną krową wytwórni 21st century. Każdy sprzedany odtwarzacz to pieniądze dla założycieli i fundatorów formatu. Każda sprzedana płyta z filmem to sprzedany z nią klucz. Właśnie licencjonowanie jest powodem powstania tylu nowych formatów zamiast jednego (zobacz
sekcję 2.6).
Tak na prawdę system AACS służy nie ochronie danych, ale ochronie licencji. Wszelkie niewygody jakie zwykły klient będzie musiał znosić nie mają żadnego znaczenia gdy porówna się je do miliardowych wpływów z licencjonowania technologii.
3.15 Playstation 3
3.15.1 Po co wspominać o PS3 w tym FAQ? Czyżby kopiuj/wklej nie tego tekstu co trzeba?
Nie, nie jest to błąd, wspominamy o tym, gdyż jest to ważny element promocji standardu. Sony, producent Playstation 3, jest firmą która odgrywa najważniejszą rolę przy standaryzacji Blu-Ray. PS3 nawet jeżeli nie będzie najpopularniejszą konsolą w historii, to będzie jedną z trzech liczących się konstrukcji nowej generacji. Z popularności „skorzysta” również format BD.
3.15.2 Czy PS3 będzie w stanie odtwarzać filmy zapisane na BD?
Nawet jeżeli w początkowej fazie dostępności nie będzie obsługiwało tej funkcji, to na pewno wkrótce potem obsługa zostanie dodana przez aktualizację oprogramowania i firmware’u konsoli.
3.15.3 Czemu obsługa PS3 jest na tyle istotna by otrzymać swój własny dział w tym FAQ?
Dlatego że dzięki wspomnianej popularności tej konsoli od razu promowany będzie format BD-R.
3.15.4 A co z Xbox 360?
Zobacz
sekcję 3.15 tego FAQ.
3.16 Specyfikacja techniczna
| Typ lasera |
Niebiesko-fioletowy |
| Długość fali |
405nm |
| Szerokość ścieżki |
0.32µm |
| Moc odczytu |
0.35 mW |
| Rozmiar dysku |
120mm |
| Pojemności |
Jedna warstwa: 25GB
Dwie warstwy: 50GB |
| Prędkość transferu |
36 Mbps (1x) |
| Rozdzielczość |
1080i (1920x1080 HD, 50i, 60i)
1080p (1920x1080 HD, 24p)
720p (1280x720, 50p, 60p, 24p)
SD (720x576/480, 50i, 60i) |
| Kompresja video |
MPEG-2
MPEG-4 AVC
Microsoft VC-1 |
| Kompresja audio |
TBA |
| Zabezpieczenie |
AACS
ROM Mark
BD+ |
| System plików |
DF 2.6 |
